Sekwestracja jądra miażdżystego to zaawansowana forma przepukliny kręgosłupa, co potocznie nazywa się „wypadający dysk”. Mówi się o niej wówczas, gdy fragment jądra miażdżystego całkowicie oddziela się od pierścienia włóknistego (pozostałej części krążka międzykręgowego) i przemieszcza się do kanału kręgowego. Często wymaga to operacji neurochirurgicznej.
Sekwestracja jądra miażdżystego – przyczyny
Sekwestracja jądra miażdżystego to zaawansowana konsekwencja przepukliny kręgosłupa, do wystąpienia której predysponują następujące czynniki:
- przeciążenia kręgosłupa związane z pracą fizyczną, intensywnym uprawianiem niektórych dyscyplin sportowych, nagłe skręty tułowia, uprawianie sportu bez wcześniejszego przygotowania motorycznego;
- siedzący tryb życia, brak ruchu, co znacząco osłabia mięśnie stabilizujące kręgosłup oraz prowadzi do odwodnienia (dehydratacji) krążków międzykręgowych, przez co stają się bardziej podatne na uszkodzenia;
- urazy kręgosłupa, np. upadki z wysokości, wypadki komunikacyjne, bójki;
- zmiany zwyrodnieniowe pojawiające się wraz z wiekiem, czego efektem jest również dehydratacja krążków międzykręgowych, ale i ich łatwiejsze pękanie;
- osłabienie mięśni pleców i mięśni CORE;
- nadwaga i otyłość;
- wady postawy, nieergonomiczna postawa ciała w pracy i na co dzień.
Niektóre osoby mają naturalnie słabszą strukturę krążków międzykręgowych. Wówczas mówi się o predyspozycjach genetycznych.
Jak wygląda sekwestracja jądra miażdżystego?
W warunkach fizjologicznych krążki międzykręgowe znajdują się pomiędzy poszczególnymi kręgami i pełnią tam rolę amortyzującą. Gdy zaczynają tracić wodę, słabną i stopniowo pękają, uwalniając swoją zawartość. Powoli przesuwa się ona poza zarys krążka międzykręgowego i wnika do kanału kręgowego, gdzie znajdują się nerwy i rdzeń kręgowy. Jeśli przepuklina jest znaczna, uciska na te struktury, wywołując charakterystyczne objawy. Są to np.:
- rwa kulszowa;
- rwa udowa;
- niedowład kończyn;
- bóle głowy;
- problemy z trzymaniem moczu;
- bóle kręgosłupa.
Może się okazać, że wystający fragment krążka międzykręgowego nagle się urwie. Wówczas wpada do kanału kręgowego i jego dalsze losy pozostają nieodgadnione. Sekwestracja może albo zakotwiczyć się między nerwami, uciskając je i wywołując silne bóle, albo umiejscowić się z dala od nerwów. Wtedy ma szansę na wchłonięcie się.
Zobacz również: Przepuklina lędźwiowa.
Diagnostyka sekwestracji jądra miażdżystego
Aby ocenić, czy doszło do sekwestracji jądra miażdżystego i aby ustalić dalszy plan postępowania, należy przede wszystkim wykonać rezonans magnetyczny wybranego odcinka kręgosłupa. To badanie jest wciąż złotym standardem diagnostycznym w problemach kręgosłupa. RTG nie uwidoczni krążków międzykręgowych. Alternatywnie wykonać można również tomografię komputerową. Analizą obrazu badania zajmuje się przeważnie lekarz neurochirurg, niekiedy jednak także lekarz ortopeda.
Sekwestracja jądra miażdżystego – leczenie
Sekwestracja krążka międzykręgowego może być leczona na dwa sposoby: zachowawczo i operacyjnie. Leczenie zachowawcze obejmuje stosowanie leków rozluźniających mięśnie, przeciwbólowych i przeciwzapalnych, zależnie od potrzeby. Jednak podstawą zawsze będzie fizjoterapia. Mobilizacja i manipulacja kręgosłupa przy sekwestracji jest absolutnie przeciwwskazana, ponieważ techniki te mogą doprowadzić do przemieszczenia się sekwestru w stronę struktur nerwowych. Stosuje się jednak metody pomocnicze takie jak terapia punktów spustowych, kinesiotaping, masaż, FOI (Funkcjonalna Osteopatia i Integracja). Pacjent otrzymuje też ćwiczenia do domu dobrane do aktualnego stanu i możliwości jego ciała.
Jak wspomniano wcześniej, sekwestr może się wchłonąć, jednak musi mieć do tego odpowiednie warunki. Wymaga to czasu – po około 6-12 miesiącach rekomenduje się wykonanie kontrolnego rezonansu magnetycznego lub tomografu komputerowego.
Leczenie operacyjne opiera się natomiast na usunięciu sekwestru, przeważnie drogą mikrodiscektomii lub niekiedy przez odbarczenie kanału kręgowego. Wskazaniami do zabiegu są:
- nietrzymanie moczu i/lub stolca wskutek przepukliny;
- silne osłabienie lub niedowład kończyn;
- bardzo silny ból uniemożliwiający codzienne funkcjonowanie i nieustępujący po 4-6 tygodniach leczenia zachowawczego.
Podsumowując, sekwestracja nie zawsze oznacza operację. W wielu przypadkach organizm potrafi zredukować lub wchłonąć fragment krążka międzykręgowego, jeśli nie ma poważnych objawów neurologicznych.
Suplementacja przy sekwestracji jądra miażdżystego
Odpowiednio dobrana suplementacja może stanowić wartościowy element wspomagający postępowanie w przypadku sekwestracja jądra miażdżystego. Należy jednak podkreślić, że nie zastępuje ona właściwego leczenia medycznego, fizjoterapii ani zaleceń fizjoterapeuty, ortopedy czy neurochirurga. Jej rola polega przede wszystkim na wspieraniu procesów przeciwzapalnych, regeneracyjnych oraz utrzymaniu prawidłowej kondycji tkanek układu ruchu.
Jednym z najczęściej rekomendowanych składników są kwasy tłuszczowe Omega 3, które wykazują działanie przeciwzapalne i mogą wspierać ograniczanie przewlekłego stanu zapalnego w obrębie struktur kręgosłupa. Warto również zwrócić uwagę na witaminę D, która odgrywa istotną rolę w utrzymaniu prawidłowej funkcji mięśni oraz zdrowia kości, co pośrednio wpływa na stabilizację kręgosłupa. Niedobór tej witaminy jest stosunkowo częsty i może nasilać dolegliwości bólowe układu mięśniowo-szkieletowego.
Pomocne są także preparaty zawierające kolagen, który buduje tkanki organizmu, w tym krążki międzykręgowe. Coraz częściej zwraca się również uwagę na kwas hialuronowy, który jest naturalnym składnikiem tkanki łącznej i płynu stawowego. Wspiera on właściwości nawilżające i amortyzujące tkanek, a w kontekście układu ruchu pomaga w utrzymaniu prawidłowej elastyczności struktur okołostawowych.
Dodatkowo magnez oraz witaminy z grupy B wspierają prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i mięśni, co jest szczególnie istotne w sytuacji występowania objawów neurologicznych związanych z uciskiem na korzenie nerwowe.
Należy pamiętać, że suplementacja powinna być dobierana indywidualnie, najlepiej po konsultacji ze specjalistą. Kluczowe znaczenie w leczeniu pozostaje jednak odpowiednio dobrana rehabilitacja, aktywność ruchowa poprzez ćwiczenia dostosowane do stanu pacjenta oraz kompleksowe postępowanie medyczne.
Zostaw komentarz