Łokieć golfisty (inaczej: zapalenie nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej) jest schorzeniem przeciążeniowym dotyczącym ścięgien mięśni zginaczy nadgarstka i palców w okolicy nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej, czyli po wewnętrznej stronie stawu łokciowego. Problem ten rozwija się najczęściej na skutek powtarzalnych przeciążeń, mikrourazów oraz długotrwałego wykonywania ruchów wymagających silnego chwytu lub częstego zginania nadgarstka. Choć nazwa sugeruje związek głównie z grą w golfa, dolegliwość ta występuje również u osób pracujących fizycznie, sportowców, muzyków, a także u pacjentów wykonujących na co dzień powtarzalne czynności manualne. Objawy mogą obejmować ból po przyśrodkowej stronie łokcia, osłabienie siły chwytu, tkliwość uciskową oraz dyskomfort nasilający się podczas aktywności angażujących mięśnie przedramienia.
Łokieć golfisty występuje rzadziej niż łokieć tenisisty, co związane jest między innymi z częstszym przeciążaniem mięśni prostowników nadgarstka we współczesnym stylu życia i pracy. Mimo to schorzenie może istotnie utrudniać codzienne funkcjonowanie oraz ograniczać aktywność zawodową i sportową. Współczesna diagnostyka opiera się przede wszystkim na dokładnym wywiadzie, badaniu funkcjonalnym oraz ocenie biomechaniki kończyny górnej. Diagnostyką i leczeniem tego typu dolegliwości w pierwszej kolejności zajmują się fizjoterapeuci, którzy dobierają indywidualny program terapii obejmujący m.in. terapię manualną, ćwiczenia, edukację pacjenta oraz stopniowe zmniejszanie przeciążeń odpowiedzialnych za rozwój problemu.
Łokieć golfisty – przyczyny
Łokieć golfisty wiąże się z przeciążeniem ścięgien mięśni odpowiadających za zginanie nadgarstka i palców. Przyczepiają się one w okolicy nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej po wewnętrznej stronie stawu łokciowego. To właśnie w tej okolicy najczęściej pojawia się ból oraz tkliwość uciskowa. Przez wiele lat schorzenie to określano głównie jako stan zapalny ścięgien. Obecnie jednak coraz częściej podkreśla się znaczenie zmian przeciążeniowo-degeneracyjnych zachodzących w obrębie kolagenu oraz nieprawidłowego unaczynienia tych struktur (określanego jako neowaskularyzacja). W efekcie ścięgna tracą swoją prawidłową wytrzymałość i zdolność do efektywnego przenoszenia obciążeń, co sprzyja powstawaniu mikrouszkodzeń oraz dolegliwości bólowych.
Najczęstszy mechanizm powstawania łokcia golfisty obejmuje powtarzalne zginanie nadgarstka, silny chwyt oraz częste ruchy skrętne przedramienia. Problem ten występuje szczególnie u osób wykonujących pracę fizyczną wymagającą używania narzędzi ręcznych, dźwigania lub wykonywania powtarzalnych ruchów manualnych. Dolegliwość może pojawiać się również u osób pracujących przy komputerze, a także u sportowców uprawiających dyscypliny angażujące intensywną pracę przedramion i chwytu, np. golf, wspinaczkę, trening siłowy. Zmiany przeciążeniowe najczęściej dotyczą przyczepów mięśni zginacza promieniowego nadgarstka, mięśnia dłoniowego długiego oraz mięśnia nawrotnego obłego.
Łokieć golfisty – objawy
Typową cechą łokcia golfisty jest ból zlokalizowany po przyśrodkowej, czyli wewnętrznej stronie stawu łokciowego. Dolegliwości nasilają się zwłaszcza podczas wykonywania ruchów angażujących mięśnie zginaczy nadgarstka i mięśnie pronujące przedramię (szczególnie przy jednoczesnym zginaniu nadgarstka oraz obracaniu przedramienia do wewnątrz). Ból może mieć różny charakter, od niewielkiego dyskomfortu i uczucia ciągnięcia, aż po ostry lub piekący ból promieniujący w kierunku przedramienia, nadgarstka lub ramienia.
Objawy często nasilają się podczas zaciskania dłoni w pięść, chwytania i przenoszenia przedmiotów oraz przy podnoszeniu cięższych rzeczy. Dolegliwości mogą pojawiać się również podczas wykonywania powtarzalnych czynności manualnych z dłonią skierowaną ku górze.
Diagnostyka łokcia golfisty
Diagnostyka łokcia golfisty opiera się przede wszystkim na dokładnym wywiadzie oraz badaniu funkcjonalnym przeprowadzanym przez fizjoterapeutę lub lekarza. W wielu przypadkach już kilka prostych testów klinicznych pozwala potwierdzić obecność przeciążenia struktur po przyśrodkowej stronie stawu łokciowego. Przykładem jest:
- objaw łokcia gracza w golfa – wykorzystywany w diagnostyce łokcia golfisty. Służy do oceny przeciążenia struktur po przyśrodkowej stronie stawu łokciowego. Test polega na maksymalnym rozciągnięciu mięśni zginaczy przedramienia przyczepiających się w okolicy nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej. Pojawienie się bólu lub nasilenie dolegliwości w tej okolicy może wskazywać na obecność zmian przeciążeniowych charakterystycznych dla łokcia golfisty.
Ocenia się m.in. siłę mięśni zginaczy i mięśni prostowników nadgarstka, bolesność podczas wykonywania określonych ruchów oraz obecność dolegliwości prowokowanych testami funkcjonalnymi. Pomocnym badaniem obrazowym może być również USG, które umożliwia ocenę ewentualnych mikrouszkodzeń ścięgien, zmian przeciążeniowych oraz nieprawidłowości w obrębie tkanek miękkich okolicy stawu łokciowego. W niektórych przypadkach lekarz może zlecić również wykonanie rezonansu magnetycznego w celu pogłębienia diagnostyki oraz dokładniejszej oceny stopnia uszkodzenia tkanek miękkich.
Łokieć golfisty – leczenie
Podstawą leczenia łokcia golfisty jest odpowiednio dobrana rehabilitacja. Leczenie zachowawcze koncentruje się przede wszystkim na zmniejszeniu przeciążeń działających na przyczepy mięśni zginaczy nadgarstka oraz stopniowym przywracaniu prawidłowej funkcji kończyny górnej. Pacjentowi zaleca się ograniczenie lub czasowe wyeliminowanie czynności nasilających ból. Dotyczy to zwłaszcza ruchów wymagających silnego chwytu i powtarzalnego zginania nadgarstka.
W procesie rehabilitacji wykorzystuje się indywidualnie dobrane metody terapii, takie jak fala uderzeniowa, suche igłowanie, terapia manualna, techniki rozluźniania mięśniowo-powięziowego czy kinesiotaping okolicy nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej. Terapia obejmuje zazwyczaj nie tylko okolicę łokcia, ale również całą kończynę górną, ze szczególnym uwzględnieniem mięśni przedramienia, ramienia oraz obręczy barkowej.
Na poniższym filmie można zobaczyć jak wygląda przykładowa rehabilitacja łokcia golfisty, dobrana indywidualnie do pacjenta:
Istotnym elementem leczenia są również ćwiczenia wykonywane samodzielnie w domu, skupiające się na rozciąganiu, poprawie elastyczności oraz stopniowym wzmacnianiu mięśni zginaczy nadgarstka, szczególnie w pracy ekscentrycznej. Jeśli mimo prawidłowo prowadzonego leczenia zachowawczego dolegliwości utrzymują się przez dłuższy czas, lekarz może rozważyć dalszą diagnostykę oraz leczenie inwazyjne. Zalicza się do tego np. ostrzykiwanie osoczem bogatopłytkowym lub innymi preparatami stosowanymi w terapii przeciążeniowych uszkodzeń ścięgien.
Zobacz więcej: Łokieć golfisty – rehabilitacja.
Łokieć golfisty – suplementacja
W procesie regeneracji przeciążonych ścięgien oraz tkanek miękkich wykorzystuje się również odpowiednio dobraną suplementację. Szczególną uwagę zwraca się na składniki uczestniczące w syntezie kolagenu oraz wspierające prawidłowe funkcjonowanie układu mięśniowo-szkieletowego. W codziennej diecie warto zadbać o odpowiednią podaż białka, witaminy C, cynku oraz kwasów tłuszczowych Omega 3, które wspierają procesy regeneracyjne organizmu.
U pacjentów z łokciem golfisty stosuje się również suplementy diety, takie jak kolagen, kwas hialuronowy czy preparaty o działaniu przeciwutleniającym. Należy jednak pamiętać, że mimo iż suplementacja może stanowić wartościowe uzupełnienie kompleksowej rehabilitacji, nie powinna zastępować odpowiednio prowadzonego leczenia fizjoterapeutycznego oraz modyfikacji codziennych przeciążeń.
Zostaw komentarz