Złamanie ramienia to problem odnoszący się do złamania kości ramiennej w obrębie kończyny górnej, co może nastąpić w różnych jej miejscach. Niekiedy problem wymaga zespolenia chirurgicznego lub nastawienia zewnętrznego, w innych sytuacjach kończynę górną po prostu się unieruchamia, aby zapewnić możliwie najlepsze warunki do zrostu kostnego. Bez względu na rodzaj podjętego leczenia ortopedycznego, bardzo ważna jest późniejsza rehabilitacja prowadzona przez doświadczonego fizjoterapeutę ortopedycznego.

Złamanie ramienia

Ryc.1. Zdjęcie RTG ze złamaniem ramienia (kość ramienna) jednego z pacjentów Centrum Fizjoterapeuty.

Złamanie ramienia – przyczyny

Do złamania ramienia dochodzi najczęściej w momencie urazu bezpośredniego lub pośredniego. Przyczyną może być więc upadek z wysokości, niefortunny upadek z wysokości własnego ciała na wyciągniętą kończynę górną (choć wówczas znacznie częstsze są złamania nadgarstka i dystalnej części kości łokciowej lub kości promieniowej), wypadek komunikacyjny, szarpnięcie kończyną górną podczas uprawiania sportów.

Wymienia się tu wiele mechanizmów, a ryzyko złamań zawsze zwiększa osteopenia i osteoporoza. Są to choroby związane z obniżeniem naturalnej gęstości tkanki kostnej, co jest częste zwłaszcza u kobiet po okresie menopauzy.

Złamanie ramienia – objawy i rodzaje

W ortopedii wyróżnia się następujące rodzaje złamań ramienia w zależności od lokalizacji urazu:

  • złamanie bliższej nasady kości ramiennej (głowa i szyjka kości ramiennej) – częste kontuzje, w szczególności u osób starszych. W tej lokalizacji złamanie może dotyczyć szyjki anatomicznej, guzka większego lub guzka mniejszego. Bardzo często są to również złamania wieloodłamowe lub ze zwichnięciem stawu ramiennego lub stawu barkowo-obojczykowego;
  • złamania trzonu kości ramiennej – częste przy urazach bezpośrednich (upadek, uderzenie). Może to być złamanie poprzeczne, skośne, spiralne (często przy skrętnym mechanizmie), jak również złamanie otwarte (w sytuacjach, gdy kość przebija skórę). Jako że w tej okolicy przebiega nerw promieniowy, może pojawić się jego uszkodzenie i związane z tym objawy;
  • złamania dalszej nasady kości ramiennej (tuż przy łokciu) – rzadziej spotykane u pacjentów dorosłych, jednak często występujące w przypadku dzieci. Tego typu złamania mogą być nadkłykciowe (najczęstsze u dzieci), przez kłykieć boczny lub przyśrodkowy, międzykłykciowe, awulsyjne (oderwanie fragmentu przez przyczep mięśnia lub więzadła).

Charakterystyczne objawy złamania ramienia to przede wszystkim:

  • ból nasilający się w trakcie prób poruszania kończyną górną lub podczas dotykania kontuzjowanej części ramienia;
  • obrzęk, niekiedy z towarzyszącym zaczerwienieniem skóry;
  • utrata zdolności poruszania kończyną górną;
  • zniekształcenie zarysu stawu ramiennego przy jednoczesnym zwichnięciu stawu ramiennego.

Diagnostyka złamania ramienia

Celem potwierdzenia złamania zawsze wykonuje się badanie RTG. Ukazuje ono wielkość i lokalizację szczeliny złamania, a także pozwala na uwidocznienie położenia poszczególnych części stawu ramiennego lub stawu łokciowego. Jeśli jednak istnieje podejrzenie uszkodzenia okolicznych tkanek miękkich, np. stożka rotatorów, mięśnia dwugłowego ramienia lub innych, dodatkowo rekomenduje się wykonanie badania rezonansu magnetycznego.

Złamanie ramienia – leczenie

Leczenie złamania ramienia uzależnione jest od takich czynników jak:

  • rodzaj urazu;
  • stopień przemieszczenia odłamów kostnych;
  • wiek pacjenta;
  • ogólny stan zdrowia.

W wielu przypadkach stosuje się leczenie zachowawcze, polegające na unieruchomieniu kończyny górnej w temblaku lub opatrunku gipsowym. Okres unieruchomienia zazwyczaj wynosi około 6 tygodni i ma na celu zapewnienie stabilnych warunków do prawidłowego zrostu kostnego, który trwa średnio 4–6 tygodni. Po zakończeniu tego etapu standardem postępowania jest wykonanie kontrolnego badania RTG, pozwalającego ocenić stopień wygojenia kości.

W sytuacjach bardziej skomplikowanych, takich jak złamania wieloodłamowe, znaczne przemieszczenie fragmentów kostnych czy współistniejące zwichnięcie stawu ramiennego, konieczne może być leczenie operacyjne. Zabieg polega najczęściej na chirurgicznym zespoleniu odłamów za pomocą śrub, płytek lub drutów. O wyborze metody leczenia każdorazowo decyduje lekarz ortopeda na podstawie obrazu klinicznego oraz wyników badań obrazowych.

Po uzyskaniu stabilnego zrostu kostnego kluczowym elementem terapii jest odpowiednio zaplanowana rehabilitacja, w skład której wchodzi m.in. terapia manualna i indywidualnie dobrane ćwiczenia. Tego rodzaju zabiegi pozwalają stopniowo odzyskać zakres ruchu w stawach, siłę mięśniową oraz sprawność funkcjonalną kończyny, a także bezpiecznie wrócić do codziennej aktywności i sportu.

Wizyta u fizjoterapeuty